Phòng ngừa rối loạn tiêu hóa cho người lớn tuổi

Hệ tiêu hóa không chỉ giúp cơ thể tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất từ thực phẩm mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể.

Khi chức năng tiêu hóa suy giảm, người lớn tuổi có thể ăn uống kém, hấp thu dinh dưỡng không đầy đủ, dẫn đến tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, suy giảm sức khỏe và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Vậy cần chăm sóc dinh dưỡng như thế nào để hỗ trợ phòng ngừa rối loạn tiêu hóa ở người lớn tuổi?

Xem ngay bài viết dưới đây gợi ý cách xây dựng chế độ dinh dưỡng và thói quen ăn uống để phòng ngừa rối loạn tiêu hóa cho người lớn tuổi nhé!

Tuổi càng cao, hệ tiêu hóa có thể thay đổi về cấu trúc và chức năng, ảnh hưởng đến khả năng nhai nuốt, tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Răng yếu, sức khỏe răng miệng suy giảm ảnh hưởng khả năng nhai nuôt và hấp thu dưỡng chất.
• Nhu động của thực quản yếu nên khó ăn thức ăn khô cứng gây nguy cơ mắc nghẹn.
• Nhu động của ruột và dạ dày bị suy yếu khiến quá trình tiêu hóa thức ăn diễn ra chậm và khó khăn hơn. Đây là lý do tại sao người lớn tuổi thường dễ bị rối loạn tiêu hóa, đầy hơi, khó tiêu, no ngang và không cảm thấy đói.
• Lượng nước bọt và dịch tiêu hóa có thể thay đổi theo tuổi, góp phần làm giảm cảm giác ngon miệng hoặc khiến việc tiêu hóa kém hiệu quả hơn.
• Ngoài ra, theo thời gian thì lớp nhầy của ống tiêu hóa yếu đi, các mạch máu trong cơ quan tiêu hóa của người lớn tuổi có xu hướng bị xơ vữa khiến lượng máu đến các cơ quan này giảm, đồng nghĩa với việc hấp thu các chất dinh dưỡng của cơ thể bị giảm sút.

KHẢ NĂNG TIÊU HÓA SUY GIẢM GÂY ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN SỨC KHỎE NGƯỜI LỚN TUỔI?

Tiêu hóa kém là vấn đề thường gặp ở người lớn tuổi và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể cũng như chất lượng cuộc sống nếu không được chăm sóc phù hợp.

• Đầu tiên, tiêu hóa kém sẽ làm người lớn tuổi ăn không ngon miệng, khi ăn vào dễ bị đầy bụng, khó tiêu khiến cơ thể mệt mỏi, tinh thần không được thoải mái, dễ bị căng thẳng, cáu gắt và mất ngủ.
• Tiếp theo, khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng từ thức ăn suy giảm làm thiếu hụt dưỡng chất, tăng nguy cơ suy dinh dưỡng ở người lớn tuổi. Nếu cơ thể thiếu hụt một số chất dinh dưỡng quan trọng sẽ có khả năng tăng nguy cơ mắc một số bệnh người già như huyết áp, tim mạch, xương khớp,… cũng như làm nặng thêm các bệnh nền mãn tính như đái tháo đường.
• Ngoài ra, theo nghiên cứu, có đến khoảng 80% tế bào miễn dịch tập trung ở đường tiêu hóa. Vì vậy, khi chức năng tiêu hóa suy giảm, sức khỏe đường ruột và khả năng hấp thu dinh dưỡng cũng có thể bị ảnh hưởng, từ đó làm giảm sức đề kháng ở người lớn tuổi.

CHĂM SÓC DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI LỚN TUỔI GIÚP PHÒNG NGỪA RỐI LOẠN TIÊU HÓA

Những lưu ý về dinh dưỡng giúp phòng ngừa rối loạn tiêu hóa cho người lớn tuổi:

• Người lớn tuổi nên ưu tiên đa dạng nguồn protein từ cá, tôm, thịt nạc, trứng, sữa và các loại đậu. Đồng thời hạn chế nội tạng động vật và thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa để góp phần duy trì sức khỏe tim mạch và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.
• Chọn dầu thực vật như dầu ô liu, dầu cải hoặc dầu đậu nành thay cho mỡ động vật. Các loại dầu thực vật chứa nhiều chất béo không bão hòa và không chứa cholesterol, góp phần duy trì sức khỏe tim mạch khi thay thế chất béo bão hòa trong khẩu phần ăn.
• Cân đối khẩu phần tinh bột phù hợp với nhu cầu năng lượng và mức độ hoạt động của từng người. Người lớn tuổi nên ưu tiên các loại tinh bột giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên cám, yến mạch, khoai và các loại đậu thay cho các loại tinh bột tinh chế. Những thực phẩm này giúp tăng lượng chất xơ trong khẩu phần, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần kiểm soát đường huyết tốt hơn.
• Cần bổ sung đầy đủ rau xanh và trái cây để tăng lượng chất xơ, hỗ trợ nhu động ruột và phòng ngừa táo bón. Bên cạnh đó, rau quả còn cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và các chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe. Người trưởng thành nên bổ sung khoảng 25 g chất xơ mỗi ngày, trong đó chất xơ hòa tan góp phần hỗ trợ kiểm soát cholesterol và đường huyết. Theo khuyến nghị của WHO, nên tiêu thụ ít nhất 400 g rau và trái cây mỗi ngày như một phần của chế độ ăn lành mạnh.
• Bên cạnh chất xơ, thực đơn dinh dưỡng cho người cao tuổi cũng nên ưu tiên các thực phẩm chứa lợi khuẩn (Probiotic) và chất xơ nuôi lợi khuẩn (Prebiotic). Sự kết hợp này giúp duy trì hệ vi sinh đường ruột cân bằng, hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất hiệu quả hơn, đồng thời góp phần duy trì sức khỏe đường ruột và sức khỏe tổng thể.
• Hạn chế tối đa các chất kích thích như là rượu, bia, thuốc lá, cà phê,... vì có thể gây kích thích dạ dày, khiến dạ dày bị dư thừa axit, gây nên tình trạng trào ngược dạ dày thực quản, đầy hơi, khó tiêu,…

LƯU Ý KHÁC GIÚP PHÒNG NGỪA RỐI LOẠN TIÊU HÓA Ở NGƯỜI LỚN TUỔI

• Chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, ăn đúng giờ và tránh ăn quá no để giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn.
• Nên ăn chậm, nhai kỹ để thức ăn được làm mềm và trộn đều với nước bọt, giúp hỗ trợ quá trình tiêu hóa.
• Thức ăn nên được nấu chín kỹ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và hạn chế các món sống hoặc tái để giảm nguy cơ khó tiêu hoặc nhiễm khuẩn đường ruột.
• Nếu khả năng nhai nuốt suy giảm, nên ưu tiên thực phẩm mềm, dễ nhai, dễ nuốt.
• Nên chọn thực phẩm tươi, có nguồn gốc rõ ràng và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ hoặc nhiều gia vị vì có thể gây khó tiêu ở một số người lớn tuổi.

Như vậy, ngoài chế độ ăn uống hợp lý, người lớn tuổi nên duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày và vận động nhẹ nhàng như đi bộ hoặc tập các bài tập phù hợp với thể trạng. Những thói quen này giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa, giảm nguy cơ táo bón và góp phần duy trì sức khỏe hệ tiêu hóa lâu dài.

BOOST OPTIMUM - DINH DƯỠNG CHUYÊN BIỆT HỖ TRỢ TIÊU HÓA VÀ SỨC KHỎE CHO NGƯỜI LỚN 

BOOST Optimum là nguồn dinh dưỡng chuyên biệt, với công thức độc quyền từ Nestlé Thụy Sĩ, phù hợp cho người lớn tuổi giúp cải thiện sức khỏe với những lợi ích toàn diện:

• Hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa nhờ sự kết hợp giữa Probiotic và Prebiotic, góp phần cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
• Duy trì và hỗ trợ sức khỏe cơ bắp nhờ 50% đạm Whey kết hợp BCAAs.
• Hỗ trợ tăng cường sức đề kháng với đầy đủ vitamin và khoáng chất
• Hỗ trợ sức khỏe tim mạch và huyết áp trong chế độ ăn lành mạnh

Sản phẩm thuộc Nestlé Health Science với hơn 15 năm kinh nghiệm về dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe, BOOST Optimum mang đến giải pháp dinh dưỡng đáng tin cậy cho người lớn tuổi chỉ sau 6 tuần*. Xem thêm thông tin dinh dưỡng chi tiết của sản phẩm tại đây.

(*) Khi kết hợp với chế độ vận động lành mạnh

Yen CH, Chen HL, Schifrin EJ, Cheng L.

Tuân thủ sử dụng, khả năng dung nạp và mức độ chấp nhận của một công thức dinh dưỡng được thiết kế dành cho người lớn tuổi. Poster tóm tắt được trình bày tại Hội nghị Thế giới lần thứ 20 của Hiệp hội Lão khoa và Lão học Quốc tế (IAGG), năm 2013.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Pilotto A, Custodero C, Crudele L, et al. Age-related changes of the gastrointestinal tract. The Lancet Gastroenterology & Hepatology. 2026;11(1):59–70.
2. Volkert D, Beck AM, Cederholm T, et al. ESPEN guideline on clinical nutrition and hydration in geriatrics. Clinical Nutrition. 2019;38(1):10–47. doi:10.1016/j.clnu.2018.05.024.
3. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Eating, Diet, & Nutrition for Constipation.
4. Zhuang K, Luo H, Zeng M, Chan SCL, Gong M, Wang Y. Effects of probiotics, prebiotics, and synbiotics on gut microbiota in older adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition Journal. 2025;24:147. doi:10.1186/s12937-025-01218-1.
5. Wiertsema SP, van Bergenhenegouwen J, Garssen J, Knippels LMJ. The Interplay between the Gut Microbiome and the Immune System in the Context of Infectious Diseases throughout Life and the Role of Nutrition in Optimizing Treatment Strategies. Nutrients. 2021;13(3):886. doi:10.3390/nu13030886.
6. Yen CH, Chen HL, Schifrin EJ, Cheng L. Compliance, Tolerance and Acceptability of a Nutritional Formula Designed for Older Adults. Abstract poster presented at: 20th IAGG World Congress of Gerontology and Geriatrics; 2013.