Phòng ngừa suy dinh dưỡng ở người lớn tuổi

Suy dinh dưỡng ở người lớn tuổi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, làm suy giảm chức năng thể chất và chất lượng cuộc sống. [3]

Khi tuổi tác tăng lên, những thay đổi sinh lý liên quan đến lão hóa như suy giảm khả năng tiêu hóa, hấp thu dinh dưỡng và mất khối cơ theo tuổi (sarcopenia) có thể làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, từ đó ảnh hưởng đến khả năng vận động và tính độc lập trong sinh hoạt hằng ngày. [2,3]

Vậy cần chăm sóc dinh dưỡng cho người lớn tuổi như thế nào để phòng ngừa suy dinh dưỡng? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Suy dinh dưỡng được hiểu là tình trạng mất cân bằng giữa các chất dinh dưỡng nạp vào cơ thể hàng ngày và nhu cầu dinh dưỡng thiết yếu của cơ thể. [4] Khi khẩu phần ăn hằng ngày không đáp ứng đủ các nhóm dưỡng chất như chất đạm, chất béo, carbohydrate, vitamin và khoáng chất, cơ thể có thể bị ảnh hưởng về sức khỏe và khả năng hoạt động. Các dưỡng chất này góp phần cung cấp năng lượng, duy trì khối cơ, hỗ trợ phục hồi mô và tham gia vào nhiều chức năng sinh lý quan trọng của cơ thể. [4]

Một số nguyên nhân phổ biến khác khiến người lớn tuổi bị suy dinh dưỡng: [7,8]

• Thay đổi về sinh lý do lão hóa: Suy giảm về trí nhớ, cảm giác mùi vị dẫn đến sự chán ăn, ăn không ngon miệng của người bệnh.
• Sự suy giảm về sức khỏe răng miệng khiến người bệnh nhai kém, khó nuốt. Từ đó, việc ăn uống gặp nhiều khó khăn.
• Các bệnh mãn tính: người lớn tuổi rất dễ mắc các bệnh mãn tính do sức đề kháng suy giảm nghiêm trọng. Người bệnh được yêu cầu thực hiện những chế độ ăn uống nghiêm ngặt dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng. Đồng thời, một số loại thuốc điều trị bệnh cũng ảnh hưởng ít nhiều đến khẩu vị và chất lượng bữa ăn của người bệnh.
• Các thay đổi về tâm lý, cảm giác cô đơn hoặc tình trạng trầm cảm cũng có thể ảnh hưởng đến cảm giác ngon miệng và lượng thức ăn nạp vào.

DẤU HIỆU SUY DINH DƯỠNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI

Suy dinh dưỡng ở người lớn tuổi đôi khi khó nhận biết vì các dấu hiệu có thể không rõ ràng hoặc dễ bị nhầm với quá trình lão hóa. Gia đình nên theo dõi và chú ý những dấu hiệu bất thường sau đây để có giải pháp chăm sóc, bổ sung dinh dưỡng kịp thời cho người lớn tuổi hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia y tế khi cần:

• Quan sát thói quen ăn uống của người cao tuổi: Suy dinh dưỡng thường dẫn đến tình trạng ăn không ngon miệng, chán ăn,... Khi các triệu chứng này kéo dài, nên đưa người lớn tuổi đến bác sĩ hoặc gặp các chuyên gia y tế để kiểm tra sức khỏe.
• Theo dõi cân nặng thường xuyên: Cân nặng phản ánh chính xác tình trạng sức khỏe của người lớn tuổi. Tăng hoặc giảm cân bất thường có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra thêm bởi chuyên gia y tế. Đồng thời, bạn có thể chú ý quan sát khuôn mặt người lớn tuổi có bị hốc hác và quần áo có rộng hơn so với trước đó hay không để phát hiện sự sụt giảm cân nặng bất thường.
• Một số dấu hiệu bất thường về cơ thể khi thiếu máu do thiếu sắt và thiếu hụt các dưỡng chất khác như: bầm tím, chảy máu nướu răng, đau răng,…

PHÒNG NGỪA SUY DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI CAO TUỔI QUA CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG HỢP LÝ

Chế độ dinh dưỡng cho người lớn tuổi cần đảm bảo đầy đủ 4 nhóm chất chính: Tinh bột, chất đạm, chất béo, nhóm vitamin và khoáng chất. Do khả năng nhai nuốt, tiêu hóa và hấp thu có thể giảm theo tuổi, thức ăn nên được chế biến mềm, dễ nhai, dễ nuốt và dễ tiêu hóa.

Khuyến khích người lớn tuổi ăn nhiều thịt trắng như cá, gà thay vì thịt đỏ, đồng thời hạn chế ăn mỡ động vật vì đây là nguồn thực phẩm có thể gây rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Do đó, các chuyên gia khuyên người lớn tuổi bổ sung các nguồn chất béo không bão hòa từ dầu thực vật, các loại hạt và cá béo như cá hồi, cá trích trong khẩu phần ăn phù hợp. Rau củ và trái cây nên được bổ sung hợp lý vì là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa.

Nên đa dạng cách chế biến để tăng cảm giác ngon miệng, đồng thời hạn chế nêm quá mặn hoặc sử dụng quá nhiều gia vị đậm màu...

Ngoài ra, người lớn tuổi cần được khuyến khích uống đủ nước để hỗ trợ hoạt động chuyển hóa và tiêu hóa. Tùy tình trạng sức khỏe, có thể duy trì khoảng 6–8 ly nước mỗi ngày hoặc theo khuyến nghị của chuyên gia y tế.

Trong nhiều trường hợp, bữa ăn hằng ngày có thể chưa đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng của người cao tuổi do khẩu phần ăn giảm hoặc khả năng ăn uống hạn chế.

Khi cần, có thể cân nhắc bổ sung sản phẩm dinh dưỡng công thức dành cho người lớn tuổi, giúp cung cấp thêm năng lượng và dưỡng chất trong chế độ ăn hằng ngày. Không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc sản phẩm bổ sung vitamin, khoáng chất đặc trị nếu chưa có tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. [9,10]

Bên cạnh nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng, người lớn tuổi còn đối mặt với tình trạng suy giảm khối cơ theo tuổi. Sau tuổi 50, con người có thể mất khoảng 5–10% khối cơ mỗi thập kỷ và tốc độ mất cơ có xu hướng tăng nhanh hơn sau tuổi 70, thường cần lượng protein cao hơn để hỗ trợ duy trì khối cơ và chức năng cơ. Do đó, từ sau tuổi 50, người lớn tuổi nên chú trọng bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, đặc biệt là chất đạm chất lượng cao như đạm Whey có trong Nestlé BOOST Optimum. Đạm Whey là nguồn đạm có giá trị sinh học cao, dễ tiêu hóa và hấp thu, góp phần hỗ trợ duy trì khối cơ khi kết hợp với chế độ ăn uống và vận động phù hợp. [5,6]

NESTLÉ BOOST OPTIMUM - DINH DƯỠNG HỖ TRỢ BỔ SUNG DƯỠNG CHẤT, TĂNG CƯỜNG SỨC KHỎE CHO NGƯỜI LỚN

BOOST Optimum với công thức Nutri-ULTRA do Nestlé Thụy Sĩ phát triển đã được chúng minh lâm sàng giúp cải thiện sức khỏe sau 6 tuần*, với 2 ly mỗi ngày, kết hợp cùng chế độ ăn uống cân bằng và vận động lành mạnh.

BOOST Optimum là sản phẩm thuộc Nestlé Health Science, đơn vị thuộc tập đoàn Nestle chuyên về khoa học dinh dưỡng, cung cấp các giải pháp dinh dưỡng đáng tin cậy cho mọi lứa tuổi. Xem thêm thông tin dinh dưỡng chi tiết của sản phẩm tại đây

(*) Khi kết hợp với chế độ vận động lành mạnh. Yen CH, Chen HL, Schifrin EJ, Cheng L.
Tuân thủ sử dụng, khả năng dung nạp và mức độ chấp nhận của một công thức dinh dưỡng được thiết kế dành cho người lớn tuổi. Poster tóm tắt được trình bày tại Hội nghị Thế giới lần thứ 20 của Hiệp hội Lão khoa và Lão học Quốc tế (IAGG), năm 2013.

1. World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs). WHO Fact Sheet.
2. North BJ, Sinclair DA. The Intersection Between Aging and Cardiovascular Disease. Circulation Research. 2012;110(8):1097–1108.
3. Arnett DK, Blumenthal RS, Albert MA, et al. 2019 ACC/AHA Guideline on the Primary Prevention of Cardiovascular Disease. Circulation. 2019;140:e596–e646.
4. Volkert D, Beck AM, Cederholm T, et al. ESPEN Guideline on Clinical Nutrition and Hydration in Geriatrics. Clinical Nutrition. 2019;38(1):10–47.
5. Bauer J, Biolo G, Cederholm T, et al. Evidence-Based Recommendations for Optimal Dietary Protein Intake in Older People. J Am Med Dir Assoc. 2013;14(8):542–559.
6. Cruz‑Jentoft AJ, Bahat G, Bauer J, et al. Sarcopenia: Revised European Consensus on Definition and Diagnosis (EWGSOP2). Age and Ageing. 2019;48(1):16–31.
7. World Health Organization. Integrated Care for Older People (ICOPE): Guidance for Person-Centred Assessment and Pathways in Primary Care. WHO.
8. Dent E, Hoogendijk EO, Visvanathan R, Wright ORL. Malnutrition Screening and Management in Older People: Recent Advances and Remaining Challenges. Nutrients. 2019;11(11):2764.
9. World Health Organization. Healthy Diet. WHO.
10. Lichtenstein AH, Appel LJ, Vadiveloo M, et al. 2021 Dietary Guidance to Improve Cardiovascular Health: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2021.